CAMBRIDGE UNIVERSITY PRESS & ASSESSMENT TẠI SMB: TỪ LỚP HỌC SONG NGỮ ĐẾN ĐỐI THOẠI CHUYÊN MÔN VỀ DẠY HỌC VÀ ĐÁNH GIÁ TIẾNG ANH

Ngày 16/9/2026, Sunshine Maple Bear Schools (SMB) đón đoàn chuyên gia từ Cambridge University Press & Assessment đến thăm trường, dự giờ và trao đổi chuyên môn. Chương trình tập trung vào những nội dung gắn trực tiếp với định hướng giáo dục song ngữ của SMB: phát triển năng lực tiếng Anh như một ngôn ngữ sử dụng trong học tập, tổ chức dạy và học bằng tiếng Anh, vai trò của kiểm tra – đánh giá và cách sử dụng dữ liệu đánh giá để hỗ trợ sự tiến bộ của người học.

Tham gia đoàn công tác có:

Dr Brigita Séguis – Head of Impact Evaluation (Trưởng bộ phận Đánh giá Tác động), Cambridge University Press & Assessment;

Ms Rebecca Ortman – Senior Customer Insights Manager (Quản lý Cấp cao phụ trách Thấu hiểu Khách hàng), Cambridge University Press & Assessment;

Mr Gian Maria De Filippi – Senior Customer Insights Manager (Quản lý Cấp cao phụ trách Thấu hiểu Khách hàng), Cambridge University Press & Assessment;

Ms Vũ Thị Mai Phương – Learning and Assessment Consultant (Chuyên gia Tư vấn Học tập và Đánh giá), Cambridge University Press & Assessment Vietnam.

Với các lĩnh vực chuyên môn liên quan đến đánh giá tác động, trải nghiệm người học và người sử dụng, học tập và đánh giá, thành phần đoàn tạo điều kiện cho buổi làm việc tiếp cận vấn đề từ nhiều góc độ: từ những gì diễn ra trong lớp học đến cách thiết kế, sử dụng và cải tiến các công cụ hỗ trợ việc học.

Bắt đầu từ lớp học thực tế

Chương trình buổi sáng bắt đầu bằng hoạt động dự giờ tại cả hai cấp Tiểu học và THCS.

Đoàn đã quan sát tiết học tại lớp 4S2 với cô Saher, lớp 8S với thầy Jeremy và lớp 9S với thầy Artem.

Việc trực tiếp quan sát lớp học cho phép các chuyên gia tiếp cận thực tế triển khai tiếng Anh trong môi trường song ngữ của SMB: cách giáo viên tổ chức hoạt động, mức độ tham gia của học sinh, việc sử dụng tiếng Anh trong giao tiếp học tập cũng như sự tương tác giữa giáo viên và người học.

Qua các tiết dự giờ và quá trình quan sát môi trường trường học, đoàn có những phản hồi tích cực về nề nếp, không gian học tập, sự chuẩn bị của giáo viên và khả năng tương tác của học sinh. Học sinh thể hiện sự tự tin và chủ động trong các hoạt động trên lớp; giáo viên tổ chức tiết học có cấu trúc, chuẩn bị cẩn thận và duy trì được sự tham gia của người học.

Đối với SMB, những quan sát này gắn trực tiếp với định hướng phát triển chương trình song ngữ của Nhà trường: tiếng Anh không chỉ là một môn học, mà là ngôn ngữ được học sinh sử dụng để giao tiếp, tiếp cận nội dung và tham gia vào các hoạt động học tập.

Từ “học tiếng Anh” đến “học bằng tiếng Anh”

Trong chương trình của SMB, việc phát triển năng lực ngôn ngữ được đặt song song với việc tạo ra những cơ hội để học sinh sử dụng tiếng Anh trong các bối cảnh học tập thực tế.

Ở một phía là chương trình ESL – English as a Second Language, tập trung phát triển nền tảng ngôn ngữ và các năng lực nghe, nói, đọc, viết cần thiết cho từng giai đoạn học tập.

Ở phía còn lại là việc học sinh được tiếp cận một số nội dung và hoạt động học tập bằng tiếng Anh, qua đó tiếng Anh không chỉ là đối tượng để học mà còn trở thành phương tiện để tiếp nhận thông tin, diễn đạt suy nghĩ và tham gia vào quá trình học tập.

Với một chương trình song ngữ, hai thành tố này cần được phát triển song hành.

Nếu năng lực ngôn ngữ chưa đủ vững, học sinh khó tiếp cận hiệu quả các nội dung học tập bằng tiếng Anh. Ngược lại, nếu tiếng Anh chỉ được sử dụng trong các tiết học ngôn ngữ riêng biệt, người học sẽ có ít cơ hội chuyển kiến thức ngôn ngữ thành năng lực sử dụng thực tế.

Vì vậy, định hướng của SMB là tạo ra sự liên kết giữa language learning – content learning – classroom interaction, để tiếng Anh được phát triển thông qua cả quá trình học tập chứ không chỉ qua một môn học đơn lẻ.

Đánh giá không phải điểm kết thúc của việc học

Một nội dung trọng tâm trong phiên làm việc chuyên môn giữa đoàn Cambridge và đại diện Nhà trường là vai trò của kiểm tra – đánh giá trong chương trình tiếng Anh.

Hai bên trao đổi về việc sử dụng các bài đánh giá độc lập có chuẩn tham chiếu rõ ràng nhằm cung cấp thêm thông tin về năng lực của học sinh ở những thời điểm khác nhau trong hành trình học tập.

Đối với một chương trình dài hạn, một mức điểm đơn lẻ chưa đủ để phản ánh đầy đủ sự tiến bộ của người học.

Điều quan trọng hơn là kết quả đánh giá có thể giúp trả lời những câu hỏi mang tính sư phạm:

Học sinh hiện đã làm được gì?

Năng lực nào cần tiếp tục được củng cố?

Giáo viên cần điều chỉnh nội dung hoặc phương pháp như thế nào?

Bước học tập tiếp theo của học sinh nên được thiết kế ra sao?

Đây cũng là cách SMB tiếp cận assessment: không tách kiểm tra ra khỏi quá trình dạy và học, mà coi dữ liệu đánh giá là một trong những nguồn thông tin hỗ trợ giáo viên đưa ra quyết định chuyên môn.

Theo cách tiếp cận này, assessment không chỉ là assessment of learning – đánh giá kết quả đã đạt được, mà còn cần tạo ra giá trị cho assessment for learning – đánh giá để hỗ trợ quá trình học tập tiếp theo.

Khi dữ liệu đánh giá trở thành dữ liệu cho dạy học

Một trong những nội dung được trao đổi sâu trong buổi làm việc là giá trị sử dụng của kết quả assessment.

Với học sinh, kết quả cần giúp các em hiểu rõ hơn mức độ hiện tại của mình và nhận biết những mục tiêu tiếp theo.

Với giáo viên, dữ liệu cần đủ rõ để hỗ trợ việc điều chỉnh mục tiêu, hoạt động học tập và mức độ hỗ trợ dành cho từng nhóm học sinh.

Với cha mẹ học sinh, thông tin đánh giá cần giúp gia đình nhìn thấy quá trình phát triển của con theo thời gian thay vì chỉ nhìn vào một điểm số tại một thời điểm.

Trong một chương trình song ngữ, yêu cầu này càng quan trọng bởi năng lực ngôn ngữ và năng lực học tập bằng ngôn ngữ thứ hai không phải lúc nào cũng phát triển với cùng một tốc độ.

Một học sinh có thể hiểu tốt nội dung nhưng chưa đủ ngôn ngữ để diễn đạt đầy đủ; một học sinh khác có thể giao tiếp khá tự nhiên nhưng vẫn cần phát triển thêm vốn từ học thuật hoặc khả năng đọc hiểu những văn bản có độ phức tạp cao hơn.

Do đó, dữ liệu đánh giá cần được đọc trong mối quan hệ với độ tuổi, giai đoạn phát triển ngôn ngữ, yêu cầu của chương trình và trải nghiệm học tập thực tế của học sinh.

Chuẩn hóa nhưng vẫn cần phù hợp với người học

Từ thực tế triển khai chương trình tại Tiểu học và THCS, đội ngũ SMB cũng chia sẻ nhiều góc nhìn về trải nghiệm của học sinh khi tham gia các bài đánh giá.

Các nội dung được trao đổi bao gồm cách diễn đạt yêu cầu, mức độ phù hợp với từng nhóm tuổi, khả năng tiếp cận bài đánh giá và những hình thức hỗ trợ cần thiết đối với học sinh có những nhu cầu học tập khác nhau.

Đây là một vấn đề quan trọng trong giáo dục ngôn ngữ.

Một bài đánh giá cần có chuẩn và tính nhất quán, nhưng cũng cần được thiết kế để đo đúng năng lực cần đo, hạn chế những yếu tố không liên quan làm cản trở khả năng thể hiện của người học.

Từ góc độ nhà trường, yêu cầu này đặc biệt quan trọng đối với học sinh nhỏ tuổi cũng như những học sinh có khó khăn học tập hoặc cần hình thức tiếp cận phù hợp hơn.

Sự công bằng trong đánh giá vì vậy không có nghĩa mọi học sinh đều phải trải qua trải nghiệm hoàn toàn giống nhau, mà là mỗi học sinh có cơ hội phù hợp để thể hiện năng lực mà bài đánh giá đang hướng tới.

Học sinh cũng là một phần của quá trình lắng nghe

Trong khuôn khổ chuyến thăm, các chuyên gia Cambridge cũng có một hoạt động giao lưu ngắn với một nhóm học sinh khối 4 của SMB.

Các em được xem một số phương án thiết kế nhân vật cho học liệu đang trong quá trình phát triển và chia sẻ lựa chọn, cảm nhận của mình.

Hoạt động diễn ra ngắn gọn nhưng cho thấy một nguyên tắc có ý nghĩa trong giáo dục: khi thiết kế trải nghiệm học tập, tiếng nói của người học cũng là một nguồn thông tin cần được lắng nghe.

Đối với học sinh SMB, đây đồng thời là một cơ hội để các em sử dụng tiếng Anh trong một tình huống giao tiếp thực tế, bày tỏ quan điểm và tương tác trực tiếp với các chuyên gia quốc tế.

Từ lớp học đến đối thoại chuyên môn

Sau dự giờ, đoàn Cambridge đã có phiên trao đổi chuyên môn với đại diện Ban Điều hành và đội ngũ phụ trách chuyên môn tiếng Anh của SMB.

Nội dung thảo luận xoay quanh chương trình tiếng Anh của Nhà trường, đặc điểm người học, tổ chức dạy học trong môi trường song ngữ, vai trò của các bài đánh giá độc lập và cách kết nối dữ liệu assessment với những quyết định về chương trình và giảng dạy.

Giá trị của buổi làm việc nằm ở tính hai chiều.

Các chuyên gia Cambridge có cơ hội quan sát trực tiếp một môi trường lớp học song ngữ tại Việt Nam, trao đổi với đội ngũ quản lý và chuyên môn cũng như lắng nghe phản hồi từ người học.

Ở chiều ngược lại, SMB có thêm cơ hội đối thoại với những chuyên gia làm việc trực tiếp trong các lĩnh vực learning, assessment, impact evaluation và customer insights, qua đó tham chiếu thêm cho quá trình tiếp tục hoàn thiện chương trình và hệ thống đánh giá của Nhà trường.

Buổi làm việc vì thế không dừng ở việc trao đổi về một bài kiểm tra cụ thể, mà đặt assessment trong một hệ thống rộng hơn:

Chương trình xác định học sinh cần đạt được điều gì;

giảng dạy tạo ra những trải nghiệm giúp học sinh đạt được điều đó;

đánh giá cung cấp bằng chứng về mức độ tiến bộ;

và dữ liệu đánh giá quay trở lại hỗ trợ việc điều chỉnh chương trình và hoạt động dạy học.

Đây cũng là một trong những nguyên tắc quan trọng mà SMB hướng tới trong quá trình phát triển chất lượng học thuật.

Phát triển chuyên môn giáo viên là mắt xích quan trọng

Từ nội dung trao đổi, một hướng được SMB đặc biệt quan tâm là tiếp tục tăng cường năng lực chuyên môn của giáo viên trong lĩnh vực assessment.

Một hệ thống đánh giá dù được thiết kế tốt đến đâu cũng chỉ thực sự tạo ra giá trị khi giáo viên có thể đọc, hiểu và chuyển dữ liệu thành hành động.

Điều đó đòi hỏi giáo viên không chỉ biết xây dựng câu hỏi hay cho điểm, mà còn cần hiểu rõ chuẩn đầu ra, mục tiêu của từng hình thức đánh giá, cách phân tích kết quả và cách sử dụng phản hồi để điều chỉnh dạy học.

Các nội dung như thiết kế bài kiểm tra, đánh giá theo chuẩn đầu ra, phân tích dữ liệu assessment và sử dụng kết quả để xây dựng bước học tập tiếp theo cho học sinh vì vậy là những hướng chuyên môn mà Nhà trường quan tâm trong các hoạt động phát triển đội ngũ thời gian tới.

From Classrooms to the World

Chuyến thăm khép lại bằng hoạt động trao quà và chụp ảnh lưu niệm giữa đoàn Cambridge University Press & Assessment và đại diện Sunshine Maple Bear Schools.

Nhưng giá trị của một cuộc trao đổi chuyên môn không chỉ nằm ở những gì được chia sẻ trong một buổi làm việc.

Quan trọng hơn là những câu hỏi tiếp tục được đặt ra sau đó:

Làm thế nào để học sinh sử dụng tiếng Anh ngày càng tự nhiên và hiệu quả hơn trong học tập?

Làm thế nào để việc học tiếng Anh và học bằng tiếng Anh bổ trợ cho nhau?

Làm thế nào để dữ liệu đánh giá phản ánh đúng hơn hành trình phát triển của từng người học?

Và làm thế nào để giáo viên có đủ công cụ để chuyển những dữ liệu đó thành những quyết định dạy học tốt hơn?

Đối với Sunshine Maple Bear Schools, đây là những câu hỏi gắn trực tiếp với định hướng phát triển chương trình song ngữ của Nhà trường: xây dựng một môi trường trong đó tiếng Anh được phát triển vừa như một năng lực ngôn ngữ, vừa như một công cụ cho học tập; assessment được kết nối với quá trình dạy học; và mỗi bước phát triển của chương trình đều hướng về chất lượng trải nghiệm cũng như sự tiến bộ thực chất của học sinh.

From Vietnamese classrooms to global conversations on education, SMB Schools continues to learn, connect and contribute.